بیماری پارکینسون

اشتراک گذاری :

بیماری پارکینسون Parkinson’s disease در واقع یک اخلال پیشرونده در سیستم عصبی بوده که بر روی حرکات فرد تاثیر می گذارد. علائم به صورت تدریجی ظهور پیدا کرده ، گاهی اوقات با لرزش اندک دست که حتی قابل توجه نیز نمی باشد. از علائم شایع این بیماری لرزش بوده ، اما کم کم سبب سفتی یا کند شدن حرکت نیز می گردد. مراحل اولیه بیمار دارای علائم کم یا حتی بدون علامت می باشد . سپس مراحل پیشرفته بیماری بروز می یابد. اگرچه بیماری پارکینسون قابل درمان نمی باشد ، ولی داروها ممکنست به مقدار قابل توجهی علائم فر را بهبود بخشد.

علائم بیماری پارکینسون :

این بیماری میتواند برای هر شخص متفاوت باشد. علائم خفیف اولیه که مورد توجه قرار نمی گیرند و در ادامه بدتر می شوند و عموماً از یک سمت بدن شروع شده و سپس هر دو سمت را شامل می شود.

- لرزش : که اغلب از دست یا انگشتان شست و سبابه یک دست شروع شده که به لرزش قرص  موسم است. همچنین ممکن است دست در حالت استراحت بلرزد.

- آهسته شدن حرکات (برادی کینزی) : بعد از گذشت مدت زمانی و در مرحله بعدی بیماری پارکینسون ، حرکت فرد کند می گردد و انجام کارهای ساده بسیار سخت و دشوار و وقت گیر می شود. یا اینکه در راه رفتن شخص مشکل ایجاد گردد. قدم های کوتاه ، به سختی از صندلی بلند شدن و کشیدن پاها روی زمین هنگام راه رفتن نیز جزو این مرحله می باشد.

- سفت شدن ماهیچه ها : سفت و سخت شدن عضلات می تواند در هر قسمت از بدن اتفاق بیفتد که می تواند با درد و محدودیت دامنه حرکتی همراه باشد.

- ایجاد اشکال در وضعیت تعادل : این اختلال ممکنست با خمیدگی بدن یا ایجاد عدم تعادل همراه باشد.

- از دست دادن حرکات : کاهش توانایی در انجام حرکات ناخودآگاه چون پلک زدن ، لبخند زدن یا چرخاندن دست هنگام راه رفتن

- تغییرات در گفتار و نوشتار : صحبت کردن ممکنست کند و به سختی شده و نوشتن فرد نیز سخت شده و کوچکتر از حد معمول بنظر برسد .

- تغییر فشار خون : در هنگام ایستادن افت ناگهانی فشار خون (افت فشار خون ارتواستاتیک) تجربه می شود که با سرگیجه و سبکی سر همراه است.

- اختلال در حس بویایی : فرد در شناسایی بوهای خاص و تفاوت بین بوهای مختلف دچار مشکل می شود.

- خستگی و درد : انرژی افراد مبتلا به پارکینسون از دست رفته و همیشه خصوصاً در اواخر روز احساس خستگی می کنند. همچنین امکان دارد درد در برخی نواحی بدن یا سراسر بدن خود تجربه کنند.

- اختلال در عملکرد یا میل جنسی نیز به صورت کاهش میل یا عملکرد جنسی خود را بروز می دهد.

- مشکلات خواب : بیدار شدن مکرر در طول شب ، زود بیدار شدن یا در طول روز به خواب رفتن از علائم دیگر می باشد. البته داروها به مشکلات و اختلالات خواب کمک می کند.

- مشکلات مثانه : عدم توانایی در کنترل ادرار و مشکل در ادرار کردن

- یبوست : که به دلیل کندی دستگاه گوارش رخ می دهد.

- مشکل در بلعیدن ، جویدن و خوردن : در مراحل پیشرفته بیماری ، اشکال در بلع ، کند شدن بلع و جمع شدن بزاق و ترشح آب در دهان مشاهده می گردد. همچنین در مراحل پایانی بر ماهیچه های دهان نیز تاثیر گذاشته و جویدن را سخت می کند که منجر به خفگی و تغذیه نامناسب می شود.

مشکلات دیگری که می تواند زمینه ساز بیماری پارکینسون باشد عبارتند از :

- ایجاد مشکل در فکر کردن : که می تواند به همراه مشکلات شناختی (زوال عقل) همراه باشد. البته این مشکلات قبل از بیماری پارکینسون رخ داده و پاسخ مناسبی به درمان دارویی نمی دهد.

- افسردگی و تغییرات عاطفی : تجربه افسردگی در مراحل اولیه بیماری دیده می شود و درمان افسردگی ، می تواند مدیریت دیگر چالش های بیماری پارکینسون را آسان سازد.

- تغییرات احساسی : نظیر ترس ، نگرانی و اضطراب و یا از دست دادن انگیزه نیز شایع است که درمان دارویی توسط پزشک معالج تجویز می گردد.

در تشخیص موارد مختلف از بیماری های مربوط به سیستم مغز و اعصاب می توان از نرم افزار ویژه رادیولوژی استفاده کرد و از سهولت و آسانی این نرم افزار در هر زمان و هر مکان بهره برد .

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد ؟

در صورت مشاهده هریک از نشانه های فوق ، نه تنها برای تشخیص پارکینسون ، بلکه برای رد سایر علل نیز می توان به پزشک مراحعه کرد.

علت بیماری پارکینسون چیست ؟

در بروز بیماری پارکینسون ، نورون ها که همان سلولهای عصبی خاصی در مغز بوده ، به تدریج تجزیه شده و از بین می روند. علائم پارکینسون نظیر لرزش نیز به دلیل از دست دادن نورونهایی که یک پیام رسان شیمیایی مغز به نام دوپامین ترشح می کند ، بوده  و با کاهش سطح دوپامین ، فعالیت مغز غیرطبیعی شده ، اختلال در حرکت و سایر نشانه های پارکینسون شکل می گیرد.

از موارد  دیگری که مهم بوده حضور اجسام لوی که توده هایی از مواد خاص در سلولهای مغز که نشانه ها میکروسکوپی و سرنخ مهم بیماری پارکینسون می باشند. از مهمترین مواد موجود در این اجسام پروتئین آلفا سینوکلئین ( a-synuclein ) می باشد و به صورت انباشته یافت می شوند که سلولها نمی توانند تجزیه شوند. این موضوع مهمی است که در حال حاضر محققان روی آن تمرکز یافته اند.

عوامل بروز بیماری پارکینسون :

 * ژن ها : محققان جهش های ژتنیکی خاصی را شناسایی کردند که می تواند فرد را دچار پارکینسون کند که البته غیر معمول بوده و در موارد نادری که بسیاری از اعضای خانواده تحت تاثیر این بیماری باشند صدق می کند. اما می توان گفت که تغییرات ژنی خاص می تواند خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش دهد.

* قرار گرفتن در معرض سموم و دیگر محرک های زیست محیطی نیز می تواند خطری برای ابتلا به پارکینسون باشد که خطری نسبتاً  کم می باشد.

عوامل خطر بیماری پارکینسون :

- سن : با افزایش سن حدود 60 سال به بالا ، خطر ابتلا به بیماری پارکینسون بیشتر می شود.

- ارثی بودن : ابتلای یکی از خویشاوندان نزدیک فرد به پارکینسون می تواند احتمال ابتلا به این بیماری را در فرد افزایش دهد. البته خطر ابتلا کم می باشد مگر در صورت ابتلای افراد زیادی در خانواده به این بیماری.

- جنسیت : مردان بیشتر از زنان در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.

- قرارگرفتن در معرض سموم : سمومی نظیر علف کش هو آفت کش ها می تواند به صورت اندک باعث افزایش احتمال ابتلا به این بیماری باشد.

درمان بیماری پارکینسون :

بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی پیشرونده با کاهش سطح دوپامین در مغز بوده و به تدریج در بدن فرد پیشرفت می کند. این بیماری درمان قطعی نداشته اما با مصرف داروهایی نظیر لودوپا ، مادوپار ، آمانتادین ، بی پریدن و سلژیلین تا حد زیادی کنترل می گردد. البته با قطع مصرف دارو ، علائم بیماری با شدت بیشتری بر می گردند. کاردرمانی و فیزیوتراپی هم در بهبود عملکرد افراد مبتلا به پارکینسون موثر می باشد. این دوره های مداوم و طولانی باعث به دست آوردن توانایی هایی از دست رفته بیماران می گردد. در موارد ابتلای شدید و ایجاد اختلال در زندگی فرد مبتلا ، گاهاً جراحی نیز برای تنظیم مناطق خاصی از مغز و بهبود علائم بیماری پیشنهاد می شود. در این روش ، با تعبیه دستگاهی درون مغز ، حرکات بدن بیمار کنترل می گردد.

آیا پارکینسون قابل پیشگیری است ؟

با توجه به اینکه علت پارکینسون ناشناخته بوده ، راه های اثبات شده ای در پیشگیری از این بیماری وجود ندارد. اما برخی تحقیقات نشان می دهد ورزش های هوازی منظم نظیر پیاده روی و شنا از خطر ابتلا به پارکینسون کم می کند. همچنین تحقیقات دیگری روی افراد با مصرف کافئین موجود در قهوه ، چای و کولا نشان می دهد که مصرف کافئین میزان ابتلا به بیماری پارکینسون را کاهش می دهد. البته شواهد کافی در پیشنهاد  نوشیدن مواد کافئین دار در محافظت در مقابل این بیماری وجود ندارد.

مقالات مشابه


logo